انتشار نخستین فرهنگ زبان ازبکی
افغانستان
این فرهنگ شامل بیش از ده هزار واژه
ازبکی مروج در افغانستان است
برای نخستین بار زبان شناسان
افغانستان لغتنامه (فرهنگ) زبان ازبکی، با گویش معمول در این کشور را
چاپ و منتشر کرده اند.
فرهنگ زبان ازبکی افغانستان، بیش از ده هزار واژه مروج در میان
گویندگان زبان ازبکی این کشور را در خود گنجانده است.
این فرهنگ، که با الفبای عربی ترتیب شده، تازه ترین تغییرات در زبان
ازبکی در این قلمرو را نیز در بر دارد.
ازبکی، که شاخه ای از زبان ترکی است و پیشینه آن در افغانستان کنونی،
به صدها سال قبل بر می گردد، اکنون نزدیک به ۱۰ درصد گوینده در
افغانستان دارد.
اکثر ازبک زبانان افغان در شمال این کشور در امتداد مرز با کشورهای
ازبکستان، تاجیکستان و ترکمنستان زندگی می کنند.
پیش از این، گویندگان زبان ازبکی، فرهنگ ازبکی با گویش و رسم الخط رایج
در افغانستان در اختیار نداشتند و شیوه نوشتار واحد و معیاری هم برای
آن وجود نداشت، به دلیل این که سایر ازبک زبانان جهان به حروف لاتین و
سریلیک می نویسند و شهروندان افغان هم با این حروف آشنایی ندارند.
فرهنگیان ازبک زبان افغان، حاکمان پیشین را متهم به بی مهری و حتی
تبعیض در برابر زبان خود می کنند و این امر را علت رشد نیافتگی زبان
خود می دانند.
زبان رسمی
قانون اساسی جدید افغانستان ازبکی را در مناطقی که اکثریت به آن صحبت
می کنند، به رسمیت شناخته است
اما قانون اساسی جدید افغانستان ازبکی را در مناطقی که اکثریت به آن
صحبت می کنند، به رسمیت شناخته و دولت این کشور برای مکاتب (مدارس) این
مناطق هم کتابهایی به زبان ازبکی تالیف کرده است.
نورالله آلتای، استاد دانشگاه های بلخ و جوزجان، در پی سالها کار موفق
به ترتیب این فرهنگ زبان شده است.
بسیاری از ازبک زبانان افغانستان از این اقدام آقای آلتای استقبال گرم
کرده اند و آنرا تلاشی برای احیا و معیاری ساختن زبان خویش می دانند.
قطع و صحافت این کتاب از چشم نوازی لازم برخوردار است و برخلاف کتابهای
دیگری، که افغانها منتشر می کنند، و با اشکالات متعدد فن نشر مواجه
است، ناشر توانسته کتاب را با معیارهای امروزی و به ویژه در استفاده از
نوع خط و اندازه حروف مزین کند.
شناسنامه کتاب:
نام: اوزبیک تیلی سوزلیگی (فرهنگ زبان ازبکی)
گردآورنده: نورالله آلتای
ناشر: اداره همکاران جهانی
صفحه آرا: کاترین میلر
ویراستاران: سید محمد عالم لبیب، رحمت الله منطقی، تاشقین بهایی
تیراژ: ۲۵۰۰ نسخه
تعداد صفحات: ۴۲۰
محل چاپ: مالزی، ۱۳۸۶ خورشیدی
BBC
خبر کشته شدن یک نوجوان تبریزی
توسط وزارت اطلاعات بعد از دو سال تایید شد
بنا به متن
ترکی خبری که به نقل از وبلاگ تورکی یئنی خبر در سایت اویرنجی منتشر
گردید، ستار سلیمی دانش آموز نوجوان تبریزی دو سال پیش تحت شکنجه
مامورین وزارت اطلاعات در تبریز کشته شده است. متن خبرتایید خبر کشته
شدن یک جوان آذربایجانی
خبر کشته شدن یک نوجوان تبریزی توسط وزارت اطلاعات بعد از دو سال تایید
شد
اخبار روز: www.akhbar-rooz.com
يکشنبه ۲۱ بهمن ۱٣٨۶ - ۱۰ فوريه ۲۰۰٨
ستار سلیمی دانش آموز نوجوان تبریزی متولد ۱٣۶۷ که در هنرستان اکبریه
تبریز واقع در محله سامان میدانی تحصیل می نمود، دو سال پیش در قیام
سراسری یکم خرداد ۱٣٨۵ برعلیه کاریکاتور توهین آمیز روزنامه دولتی
ایران و اعتراض به سیاستهای تبعیض نژادی و زبانی شرکت می کند. بعد از
اتمام تظاهرات خانواده وی که در محله فقیر نشین میسیر قهوه سی تبریز
زندگی می کنند، منتظر برگشت ستار به خانه می مانند. اما ستار به خانه
بر نمی گردد. خانواده ایشان به قصد پیدا کردن فرزندشان به دادگستری
تبریز مراجعه می کنند. مقامات قضائی تبریز اعتراف می کنند که ستار
سلیمی در تظاهرات تبریز دستگیر شده است. پرونده ایشان مراحل قانونی خود
را می گذراند و بزودی آزاد خواهد گردید.
پس از دو ماه انتظار ماموران وزارت اطلاعات پیکر بی جان ستار سلیمی را
تحویل خانواده شان می دهند و خانواده وی را شدیدا تهدید می کنند که از
رسانه ای شدن خبر پرهیز کنند. تحت فشار شدید وزارت اطلاعات، به خانواده
ستار سلیمی اجازه برگزاری مراسم ترحیم در مسجد محل داده نمی شود و
خانواده وی مجبور می شود مراسمی کوچک در خانه محقر خود برگزار کنند.
شایان ذکر است که ستار سلیمی بسیار علاقمند به یادگیری زبان مادری خویش
بوده است و در کلاسهای زبان ترکی که بصورت خودجوش در تبریز برگزار می
شد شرکت می نموده است.
دوستان هم مدرسه ای ستار در پایین عکس ستار به ترکی چنین نوشته اند:
ستار روحون شاد اولسون. بنا به متن ترکی خبری که به نقل از وبلاگ تورکی
یئنی خبر در سایت اویرنجی منتشر گردید، ستار سلیمی دانش آموز نوجوان
تبریزی دو سال پیش تحت شکنجه مامورین وزارت اطلاعات در تبریز کشته شده
است.
Güney
Azərbaycan öyrənci Hərəkat
گزارش بخش فارسی تلویزیون صدای
آمريکا از آخرین وضعیت زندانیان سیاسی آذربایجان
مصاحبه با خانم فاخته زمانی٬مسئول انجمن دفاع از زندانیان سیاسی
آذربایجانی
ادامه بازداشت ۵ فعال
آذربایجانی در ایران در شرایط نامساعد جسمی و محرومیت از حق دسترسی به
وکیل مدافع همچنان باعث نگرانی خانواده های آنها و گروهها و سازمانهای
حامی حقوق بشر در داخل و خارج از ایران است.
عفو بین الملل اخیرا" با
انتشار بیانیه های جداگانه ای، دیگر مراجع بین المللی مدافع حقوق بشر
را به ارسال نامه های اعتراض آمیز به مقام های جمهوری اسلامی جهت حمایت
و درخواست آزادی بی قید و شرط ۵ زندانی عقیدتی سیاسی آذربایجانی فرا
خوانده است.
فاخته زمانی مسئول انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در گفتگو
با صدای آمریکا جزئیاتی را در باره تازه ترین وضعیت این زندانیان بیان
می کند.
فاخته زمانی: سازمان عفو
بین الملل دو بیانیه اقدام فوری در مورد فعالین آذربایجانی بهروز صفری
و همسرشان لیلا حیدری، برادران سعید و علیرضا متین پور صادر شده است .
به زودی بیانیه سومی در مورد آقای جلیل غنی لو یکی دیگر از فعالین
آذربایجانی از زنجان صادر خواهد شد.
بیانیه اول برای ابراز نگرانی در مورد شکنجه آقای صفری و همسرشان خانم
لیلا حیدری و همچنین برای تاکید به نیاز خانم حیدری به مراقبتهای پزشکی
داده شده است در این بیانیه آمده است : که آقای بهروز صفری از فعالین
آذربایجانی هستند که برای دستیابی آذربایجانیها به حقوق زبانی خود در
ایران فعالیت کرده و ایشان بدون ارتکا به جرم و بدون محاکمه از ماه
ژوئن در بازداشت بسر می برند. همچنین در بیانیه، به شکنجه این فعالین
برای گرفتن اعترافات دروغین اشاره شده و وضع جسمانی و سلامت خانم حیدری
را وخیم گزارش کرده اند.
در بیانیه دوم که سی ام ژانویه برای آقایان سعید و علیرضا متین پور
داده شده از سلامتی و امنیت اینه ابراز نگرانی شده است . در اعلاميه
سازمان عفو بين الملل گفته شده که این فعالین برای گرفتن
«اعترافات» ویدیوئی تحت شکنجه قرار گرفته اند.
عفو بین الملل هر دو فعال
آذربایجانی را زندانی وجدان میداند که به خاطر فعالیتهای صلح آمیز خود
به نمایندگی از مردم آذربایجان دستگیر و شکنجه شده اند.
قبلا"
هم دو بیانیه برای آزادی سعید متین پور از طرف عفو بین الملل صادر شده
بود که در آنها هم ایشان را زندانی وجدان معرفی کرده بودند. در هر دو
بیانیه از اعضای سازمان عفو بین الملل و دیگر افراد خواسته شده که با
نوشتن نامه های به مسئولین دولت جمهوری اسلامی از جمله آیت الله سید
علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی، آیت اله هاشمی شاهرودی رییس قوه
قضاییه و وزیر اطلاعات آقای غلامحسین محسنی اژه ای از وضعیت این
زندانیان ابراز نگرانی کرده وخواستار آزادی فوری و بی قید و شرط این
فعالین شوند.
همچنان که گفتم بیانیه سومی در مورد آقای غنی لو دیگر فعال آذربایجانی
طی روز های آینده از سوی سازمان عفو بین الملل صادر خواهد شد.
صدای آمریکا: خانم زمانی، خبرهای مبنی بر تعیین
وثیقه های سنگین برای آزادی موقت این زندانیان منتشر شده بود؟
به گفته خانواده فعالین زنجانی آنها طی روزهای
گذشته وثیقه خواسته شده را به دادگاه ارائه کردند.اما دادگاه از قبول
وثیقه تهیه شده و آزاد نمودن این فعالین خودداری کرده است.
هر پنج نفر کماکان بدون محاکمه و بدون اجازه برای گرفتن وکیل در
بازداشت موقت بسر می برند.
صدای آمریکا: خبرهای هم از تایید حکم زندان یک روحانی آذربایجانی منتشر
شده ممکن است توضیح بدهید؟
شعبه دوم دادگاه ویژه
روحانیت در قم، حجت السلام عبدالعزیز عظیمی قدیم این روحانی هویت طلب
آذربایجانی را به یکسال زندان تعزیری محکوم کرده است.
این روحانی هویت طلب
آذربایجانی در فروردین ماه سال ۱۳۸۴ توسط دادگاه ویژه روحانیت به اتهام
اهانت به حیثیت روحانیت به ده سال محرومیت از پوشیدن لباس روحانیت
محکوم شد. آقای عظیمی قدیم حکم خلع از لباس روحانیت را قبول ندارند. و
تابحال از اجرای دستور این دادگاه خودداری کرده اند.
خبرها و نظرها
- برنامه خبری راديو
و تلويزيونی بخش فارسی صدای آمريکا -جمعه ۱۹ بهمن ۱٣٨۶ - ۸ فوريه ۲۰۰٨
سازمان عفو بین الملل با
صدور بیانیه ای خواستار آزادی جلیل غنی لو فعال هویت طللب ترک زبان شده
است.
در همین حال گزارش می رسد
شعبه دوم دادگاه انقلاب تبریز آقایان خسرو درخشی، یوسف لطف حق، مهدی
افسری، محمد علی جوادی، حسن اسدی، جواد جواد کعنانی و طاهر مهدوی را به
یکسال حبس محکوم کرده است.
بنابر احکام صادره از سوی
دادگاه انقلاب مدت ۸ ماه از یکسال حبس نامبردگان بمدت سه سال به
حال تعلیق در آمده و ۴ ماه آن تعزیری و قابل اجرا خواهد بود.
برای دیدن فیلم
مصاحبه لطفا برروی لینک زیر کلیک نمایید
Savalan Sesi
فرمانده سپاه پاسداران حمايت از
اصولگرايان در انتخابات مجلس را تکليفی الهی دانست
سرلشکر جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران
ايران، در جمع مسئولان بسيج دانشجويی حمايت از اصولگرايان در انتخابات
مجلس را، در حالی که قوانين ايران نظاميان را از دخالت در انتخابات و
امور سياسی منع کرده است، تکليفی الهی اعلام کرد.
سرلشکر جعفری در سخنان خود در مورد چگونگی فعاليت بسيجيان در انتخايات
گقت: امروز مرزبندی های سياسی گذشته به هم ريخته است؛ به گونه ای که
در هر مقطع از انتخابات شاهد تغيير و تحولات عمدهای در کشور هستيم،
زمانی صحبت از چپ و راست، زمانی ديگر صحبت از جبهه ارزشی و غيرارزشی
بوده و امروز ميبينيم اين تقسيم بندی، تقسيم بندی کاملتری است و به
جريانی به نام جريان اصولگرايی رسيده که به نوعی می توان گفت انقلابی
در انقلاب، توسط مردم و بسيجيها بود.
توصيه فرمانده سپاه پاسداران برای حمايت از اصولگرايان در شرايطی صورت
می گيرد که هياتهای اجرايی نظارت بر انتخابات زير نظر شورای نگهيان
رقبای اصلاح طلب اصولگرايان را به صورت گسترده ای رد صلاحيت کرده و از
صحنه انتخابات حذف کرده است.
VOA
News
سفیر ایران در روسیه: در ایران
جمعیتی بالغ بر 27 میلیون ترک آذری زندگی می کنند
غلامرضا
انصاری، سفیر ایران در آذربایجان: در ایران جمعیتی بالغ بر 27 میلیون
ترک آذری زندگی می کنند و حکومت ایران در جهت تامین رفاه آنها از هیچ
اقدامی فروگذاری نکرده است. متن خبراصول اساسی سیاست خارجی ایران ایجاد
روابط دوستانه با همسایگان است
08.02.08 18:21
آذربایجان، باکو، 5 فوریه/ خبرنگار / ر. آقایو/خبرگزاری ترند/ سفیر
ایران در روسیه غلامرضا انصاری در مصاحبه خصوصی با خبرنگار خبرگزاری
ترند در مسکو گفته است:" اصول راهبردی سیاست خارجی ایران برقراری روابط
حسنه با همسایگان و خصوصا با کشورهای آذربایجان و ارمنستان است ."
ایران با آذربایجان دارای روابط خوبی است .ما با آذربایجان در زمینه
های اقتصادی و فرهنگی همکاری می کنیم" .
وی همچنین اضافه کرده است که کشور متبوع وی با دولت ارمنستان نیز
درزمینه های مختلف همکاری می کنند. "ما هر گاه روابطمان را با همسایگان
بهتر میکنیم برای ما ایراد گرفته می شود و هر گاه سطح این روابط را
پایین بیاوریم نیز برای ما همان اتهام تکرارمی شود". دیپلمات ایرانی
ناراحتی دولت آذربایجان ازگسترش روابط بین ایران و ارمنستان را قابل
درک قلمداد کرد و افزود:" در ایران جمعیتی بالغ بر 27 میلیون ترک آذری
زندگی می کنند و حکومت ایران در جهت تامین رفاه آنها از هیچ اقدامی
فروگذاری نکرده است.
Güney
Azərbaycan öyrənci Hərəkat
دیدار سفیر جدید ایران با
امامعلی رحمان
سفیر جدید آیران در تاجیکستان سطح همکاریهای میان دو
کشور
در عرصه های مختلف را در حال توسعه ارزیابی کرد
رئیس جمهور تاجیکستان در ملاقات
با علی اصغر شعردوست، سفیر جدید ایران در این کشور، خواستار بسیج
ساختن تلاشهای کشورهای فارسی زبان برای مقابله با خطرات احتمالی
شده است که به گفته وی از روند جهانی شوی منشا می گیرد.
آقای شعردوست
گفته است که دو کشور فارسی زبان ایران و تاجیکستان لازم است در مسائل
منطقه ای و بین المللی با آرای خود از همدیگر پشتبانی کنند.
سفیر جدید ایران
در تاجیکستان که پس از تسلیم استوارنامه به رئیس جمهور تاجیکستان با
خبرنگاران صحبت می کرد، سطح همکاریهای میان دو کشور در عرصه های مختلف
را در حال توسعه ارزیابی کرد.
آقای شعردوست افزود: "آقای امامعلی رحمان تاکید کرد که در روند جهانی
شدن ما باید یکی باشیم و اگر دو فرهنگ یکپارچه نتوانیم یکجا عمل کنیم،
از بین خواهیم رفت. با توجه به این وضعیت در نشستهای جهانی همدیگر را
از نظر پشتیبانی با آراء خودمان پوشش بدهیم."
سفیر جدید ایران
در تاجیکستان گفت که در کنار اجرای پروژه های بزرگی چون نیروگاه آبی
سنگتوده-2 و تونل چارمغزک در جنوب تاجیکستان بخش خصوصی کشورش در عرصه
های مختلف اقتصاد این کشور همزبان و همفرهنگ سرمایه گذاری خواهد کرد.
طبق اطلاع جانب
ایران میزان فعلی سرمایه گذاری آن کشور بالغ به 130 میلیون دلار بوده و
در نظر است در آینده نزدیک این رقم دو برابر شود.
بر اساس اطلاع
منابع رسمی تاجیکستان، در ظرف سه سال اخیر تبادل کالا میان تاجیکستان و
ایران پنج برابر افزایش یافته و در سال گذشته حدود 500 میلیون دلار
آمریکایی را تشکیل داده است.
BBC
|